Ontstaansgeschiedenis Expertgroep

20091217 Goedmorgen Nederland

Initiatiefnemers Gerrit de Wit (links) en Paul Schaap (rechts) in gesprek met Sven Kockelmann in het KRO TV-programma ‘Goedemorgen Nederland’ (© 2009 KRO)

Initiatief Expertgroep Klokkenluiders in 2009
Het initiatief om een Expertgroep Klokkenluiders op te richten werd
in 2009 genomen door klokkenluiders Gerrit de Wit en Paul Schaap.
Op 17 december 2009 waren zij te gast in het KRO TV-programma
‘Goedemorgen Nederland’ bij Sven Kockelmann.

 

100601 oprichtingsvergadering

Oprichtingsvergadering van de Stichting Expertgroep Klokkenluiders te Hilversum op 1 juni 2010. V.l.n.r. Henk Laarman, Gerrit de Wit, Paul Schaap en Harrie Timmerman

 

Oprichting Stichting Expertgroep Klokkenluiders te Hilversum in 2010
Op 1 juni 2010 is de Stichting Expertgroep Klokkenluiders formeel opgericht.
Diverse media hebben hier destijds aandacht aan besteed, waaronder de NOS.

Om de reportage van het NOS Journaal te zien klik hier (© 2010 NOS).

 

 

VOORGESCHIEDENIS

Inititatief geboren aan keukentafel Paul van Buitenen
Het initiatief van de huidige leden van de Expertgroep is geboren medio 2002 aan de keukentafel bij Paul van Buitenen in Breda, waar zij afspraken hun kennis, krachten en ervaringsdeskundigheid te bundelen.

Individuele leden adviseerden toen overigens al bij de totstandkoming van de eerste klokkenluiderregelingen voor rijksambtenaren (resulterend in de Commissie Integriteit Rijksoverheid in 2001). De Expertgroep leverde tevens materiaal aan voor de eerste wetenschappelijke onderzoeken zoals die van het IVA (KUB-Tilburg) naar de klokkenluidersproblematiek in Nederland van dat moment.  Dit resulteerde in het Onderzoeksrapport ‘Weg van de Klokkenluider’.

Individuele advisering en begeleiding melders
Vanaf 2004 dateren de eerste activiteiten op het gebied van individuele advisering en begeleiding van melders van misstanden. Zo is de Expertgroep de voorbije jaren bij vele kwesties van belangrijke maatschappelijke misstanden in Nederland in min of meerdere mate betrokken geweest.

Kennis, vaardigheden en expertise werd immer om niet aangewend. Met andere woorden; alle voor de ontplooide activiteiten benodigde tijd en energie werden jarenlang onbetaald aangeboden en alle daarbij gemaakte kosten werden persoonlijk gedragen.

Contacten met Tweede Kamerleden
In 2005 trad de Expertgroep gezien de uiterst beroerde en schrijnende situatie van diverse melders van ernstige misstanden tezamen met andere klokkenluiders op als adviseurs van Tweede Kamerleden en namen zij deel aan zowel besloten als openbare hoorzittingen.

Overigens dateert het eerste persoonlijk contact van Gerrit de Wit met de (55) Kamerleden die uiteindelijk door de jaren heen zijn benaderd, reeds uit 1999, toen Maria van der Hoeven als (toenmalig) Kamerlid voor het CDA Henk Laarman en De Wit ontving in hun eigen kwestie. Daarnaast ondersteunde de Expertgroep onderzoek naar ambtscriminaliteit in Nederland door het Bureau Beke, waarna het Onderzoeksrapport ‘Ambtscriminaliteit aangegeven?’ werd uitgebracht.

‘Nederlandse regelingen melden van misstanden een wassen neus’
De Expertgroep beoordeelde de regelingen voor het melden van maatschappelijke misstanden in Nederland als ‘een wassen neus’. Ze boden geen rechtsbescherming en eindigden (toen alleen nog voor ambtenaren) allemaal vruchteloos. Voor melders van misstanden vanuit de marktsector was de situatie niet veel beter. En een minstens zo bijzondere constatering; ook een gang van klokkenluiders naar de rechter maakte niet het verschil.

Evaluatieonderzoek Prof. Dr. Mr. Bovens
In 2008 leidde dat eindelijk tot het evaluatieonderzoek naar de effectiviteit en de functionaliteit van de geldende klokkenluiderregelingen in Nederland door prof. dr. mr. Mark Bovens (Universiteit Utrecht). (Zijn onderzoeksrapport is op onze website raadpleegbaar bij WETGEVING > EVALUATIE 2008).

110316 GdW+PS interview SP

Paul Schaap (l) en Gerrit de Wit (r)

Initiatief Expertgroep
De uitkomsten van het onderzoek en het uitblijven van maatregelen vormden in 2009 het initiatief voor Paul Schaap en Gerrit de Wit om de (toenmalig) Minister van Binnenlandse Zaken, Guusje ter Horst, de kennis en ervaringsdeskundigheid van de Expertgroep aan te bieden wat uiteindelijk heeft geleid tot een formele adviesrol naast instituties als de STAR (Stichting van de Arbeid) en de ROP (Raad voor het Overheidspersoneel).